Madhara ya Mtoto Kunywa Maji Machafu: Dalili, Hatari na Namna ya Kumsaidia
Maji machafu ni moja ya visababishi vikuu vya magonjwa ya tumbo kwa watoto, hasa walio chini ya miaka mitano. Maji yaliyochafuliwa na bakteria, virusi, vimelea au kemikali yanaweza kusababisha kuhara, kutapika, homa na hata upungufu mkubwa wa maji mwilini. Kwa mujibu wa UNICEF na WHO, mamia na maelfu ya watoto duniani hufariki kila mwaka kutokana na magonjwa ya kuhara yanayohusishwa na maji yasiyo salama na usafi duni.
Mtoto anaweza kuathirika vipi akinywa maji machafu?
Maji machafu yanaweza kuwa na:
- Bakteria kama E. coli, Salmonella na Vibrio cholerae.
- Virusi kama Rotavirus na Norovirus.
- Vimelea kama Giardia na Cryptosporidium.
- Kemikali hatari kutoka kwenye mazingira au viwandani.
Madhara ya mtoto kunywa maji machafu
Baadhi ya madhara yanayoweza kutokea ni:
- Kuhara mara kwa mara.
- Kutapika.
- Maumivu ya tumbo.
- Homa.
- Upungufu wa maji mwilini (dehydration).
- Kukosa hamu ya kula.
- Kudhoofika na kupungua uzito.
- Katika hali mbaya, kulazwa hospitalini au kupata maambukizi makubwa ya damu.
Dalili za hatari zinazohitaji hospitali haraka
Mpeleke mtoto hospitali ikiwa:
- Ana kuhara au kutapika kupita kiasi.
- Hawezi kunywa maji.
- Ana macho yaliyodidimia.
- Mkojo unapungua au haukojo kabisa.
- Ana damu kwenye choo.
- Ana homa kali au usingizi usio wa kawaida.
Takwimu muhimu duniani
- Takribani watoto zaidi ya 1,200 walio chini ya miaka 5 hufariki kila siku kutokana na magonjwa ya kuhara duniani.
- Kuhara huchangia karibu asilimia 9 ya vifo vyote vya watoto chini ya miaka 5 duniani.
- Karibu asilimia 60 ya vifo vya kuhara vinahusishwa na maji yasiyo salama, usafi duni na ukosefu wa kunawa mikono kwa sabuni.
Hali ilivyo Tanzania
Kwa mujibu wa takwimu za UNICEF:
- Takribani 31% ya Watanzania wanapata huduma za maji ya kunywa zilizo salama kikamilifu.
- Ni karibu 39% ya watoto wenye kuhara ndio hupata tiba ya chumvi maalumu za kurejesha maji mwilini (ORS), jambo linaloonyesha umuhimu wa kuwahi hospitalini mtoto anapoanza kuhara.
Uzoefu wa wazazi
Ripoti kutoka hospitali na tafiti mbalimbali zinaonyesha kuwa wazazi wengi huripoti watoto kuanza:
- Kuhara ndani ya saa chache hadi siku 2 baada ya kunywa maji yaliyochafuliwa.
- Kutapika na kukataa kula.
- Kuimarika baada ya kupewa ORS, maji ya kutosha na matibabu ya daktari pale maambukizi yanapothibitishwa. Hata hivyo, uzoefu hutofautiana kulingana na aina ya vijidudu vilivyopo kwenye maji na umri wa mtoto.
Jinsi ya kumkinga mtoto
- Mpe maji yaliyochemshwa au yaliyotibiwa.
- Nawa mikono kwa sabuni kabla ya kumlisha mtoto.
- Osha vyombo vya kulia kwa maji safi.
- Hifadhi maji kwenye chombo safi kilichofunikwa.
- Epuka mtoto kunywa maji kutoka mito, mabwawa au visima visivyolindwa.
Kumbuka
Kunywa maji machafu kunaweza kusababisha madhara makubwa kwa watoto, kuanzia kuhara na kutapika hadi upungufu wa maji mwilini unaoweza kuhatarisha maisha. Wazazi wanapaswa kuhakikisha watoto wanatumia maji salama na kuwapeleka hospitalini mapema wanapoonyesha dalili za hatari.
Je,Mtoto wako ana changamoto hii? Kwa Ushauri Zaidi na Tiba tuwasiliane +255758286584.
Reference;
- World Health Organization (WHO) – Burden of disease attributable to unsafe drinking-water, sanitation and hygiene: 2019 update.
- WHO & UNICEF – Diarrhoea: Why Children Are Still Dying and What Can Be Done.
- UNICEF Data – Diarrhoeal Disease.
- UNICEF – Water, Sanitation and Hygiene (WASH).
- UNICEF Data – *United Republic of Tanzania: Drinking Water and Child Health Statistics.*
Post a Comment