Kipara husababishwa na nini? kwanini nywele za Kichwani zipotee

Kipara (kupungua au kupoteza nywele kichwani) huwa na vyanzo mbalimbali. Sababu kuu ni hizi:

1. Kurithi (Genetic / hereditary baldness)

   • Hii ndiyo sababu kubwa zaidi, inajulikana kama androgenetic alopecia.
   • Mara nyingi huanza taratibu, nywele hukonda na kupungua hasa kwenye paji la uso na sehemu ya juu ya kichwa.
   • Huchangiwa na homoni za kiume (androgeni) na kurithi kutoka kwa familia.

2. Mabadiliko ya homoni na umri

   • Kadri mtu anavyozeeka, nywele huanza kukua polepole na hatimaye huanza kupungua.
   • Kwa wanawake, huweza kutokea zaidi baada ya menopause kutokana na mabadiliko ya homoni.

3. Magonjwa na hali fulani za kiafya

   • Magonjwa ya ngozi ya kichwa (mf. fungal infections kama ringworm/tinea capitis)
   • Magonjwa ya kinga mwili (mf. alopecia areata, ambapo mwili unashambulia nywele)
   • Magonjwa sugu (kama kisukari, upungufu wa damu, matatizo ya tezi thyroid)

4. Dawa na matibabu fulani

   • Dawa za saratani (chemotherapy), presha, gout, kifafa, maambukizi makali.
   • Matibabu ya mionzi karibu na kichwa pia husababisha nywele kutoka.

5. Msongo wa mawazo na lishe duni

   • Stress kubwa au tukio zito kiafya (mfano homa kali, upasuaji, kujifungua) inaweza kusababisha telogen effluvium (kupoteza nywele kwa muda).
   • Upungufu wa lishe hasa protini, chuma, zinki, na vitamini pia huathiri ukuaji wa nywele.

6. Mambo mengine

   • Kutumia kemikali kali kwenye nywele, mitindo inayobana sana nywele (kama kusuka au kufunga nywele kwa nguvu – traction alopecia), matumizi ya joto kali mara kwa mara.

🔹 Kwa kifupi, chanzo kikubwa zaidi cha kipara ni urithi na homoni, lakini lishe, magonjwa, dawa, na mazingira pia huchangia.